Năm nay, các thảm họa do mưa lớn tiếp tục xảy ra liên tiếp tại nhiều nơi
Khi tôi đang nghĩ rằng mùa mưa năm nay kết thúc sớm thì ngay khi bước vào tháng 8, các thảm họa do mưa lớn đã liên tiếp xảy ra. Tại nhiều nơi, đã xảy ra các thiệt hại như cầu bị cuốn trôi, sạt lở sườn đồi gây ra lũ bùn đá, hay nước dâng cao ngập trên sàn nhà.
Trong số đó, thảm họa do mưa lớn xảy ra tại Niigata và Fukui đã gây ra những thiệt hại vô cùng nghiêm trọng. Các vụ sạt lở đất đã xảy ra ở nhiều nơi, khiến các tuyến đường bị cắt đứt.
Trên Quốc lộ 8, sạt lở đã xảy ra tại cả hai đầu hầm trong tỉnh Fukui; trên Đường cao tốc Hokuriku cũng xảy ra sạt lở, dẫn đến việc cả hai tuyến đường này đều phải đóng cửa. Ngoài những trường hợp nêu trên, còn có nhiều đoạn quốc lộ khác cũng bị đóng cửa, buộc người đi đường phải đi đường vòng một quãng đường dài từ khu vực Hokuriku đến Kansai.
Tại thành phố Murakami, tỉnh Niigata, mực nước đã dâng cao đến mức ngập cả sàn nhà lần đầu tiên sau 55 năm. Dù đã rút ra bài học từ các trận lũ lụt trước đây nên không có trường hợp tử vong hay mất tích nào, nhưng nhiều ngôi nhà vẫn bị ngập nước, gây ra thiệt hại nghiêm trọng. Tác động đối với cây trồng cũng rất lớn.
Các ví dụ về công tác khắc phục hậu quả thiên tai liên quan đến sạt lở sườn dốc trong mùa mưa lớn
Trong vài năm gần đây, các thảm họa do mưa lớn đã liên tiếp xảy ra ở nhiều nơi. Và mỗi lần như vậy, người ta lại phải gấp rút tiến hành công tác khắc phục hậu quả thảm họa. Các ví dụ về công tác khắc phục hậu quả thảm họa là vô số kể.
Trong số đó, một bài báo đã thu hút sự chú ý của tôi. Đó là bài báo được đăng trên tạp chí của Hiệp hội Kỹ thuật Địa kỹ thuật, trình bày về một trường hợp khắc phục hậu quả thiên tai do mưa lớn từ cơn bão số 19 vào năm Reiwa thứ nhất.
Một đoạn sườn dốc bên cạnh đường cao tốc bị sạt lở, khiến đất đá tràn xuống đường, dẫn đến việc đường bị phong tỏa. Đây là trường hợp các nhà chức trách đã nhanh chóng mở lại một số làn đường nhờ các biện pháp khắc phục khẩn cấp, đồng thời hạn chế lưu thông trên một làn đường để tiến hành sửa chữa triệt để.
Chi tiết công tác khôi phục như sau. Trước tiên, người ta đã thi công hệ thống kè đất bằng phương pháp cọc chính và ván ngang — một phương pháp thi công tương đối dễ dàng trong việc chuẩn bị vật liệu — để phòng ngừa sạt lở sườn dốc tiếp theo. Nhờ đó, tuyến đường chính đã được thông xe trở lại sớm. Phía sau hệ thống kè đất bằng cọc chính và ván ngang, người ta đã dành một không gian để chứa đất đá sạt lở, nhằm đề phòng trường hợp sạt lở đất đá xảy ra.
Tiếp theo, trong giai đoạn phục hồi chính thức, sẽ tiến hành gia cố sườn dốc bằng các biện pháp như neo đất. Do mực nước ngầm dâng cao được xem là nguyên nhân gây sạt lở sườn dốc, nên trong quá trình thiết kế neo đất, chúng tôi đã tính đến yếu tố này và thiết lập hệ số an toàn khi đạt trạng thái bão hòa.
Ngoài ra, tại các khu vực chưa sạt lở, đã tiến hành khoan thoát nước nhằm hạn chế mực nước ngầm dâng cao. Độ dốc của mặt dốc được thiết kế với độ dốc lớn trong phạm vi thi công neo đất, và độ dốc nhẹ ở phần dưới của mặt dốc.
Cũng nên xem xét việc tận dụng các trường hợp đã xảy ra trước đây
Công tác khắc phục hậu quả thiên tai đòi hỏi phải nhanh chóng. Điều này không chỉ áp dụng cho thi công mà còn cả thiết kế. Mặc dù tính chính xác là cần thiết, nhưng hơn thế nữa, cần phải làm việc một cách nhanh chóng. Phải hoàn tất việc nghiên cứu, thiết kế và lập dự toán càng sớm càng tốt để có thể bắt tay vào thi công.
Vì vậy, tại sao chúng ta không thử xem xét việc tận dụng các trường hợp điển hình trong quá khứ? Chắc hẳn sẽ có người nói: “Không, không, chúng tôi đã làm thế rồi!”, nhưng thực tế thì điều này lại thường không được thực hiện đầy đủ như người ta tưởng.
Có lẽ vì quá bận rộn với công việc trước mắt nên không thể dành thời gian để tìm hiểu các trường hợp tương tự trong quá khứ. Tôi cũng có thể hiểu điều đó. Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng chính trong những lúc bận rộn như vậy, chúng ta nên lùi lại một bước và tham khảo cách xử lý các trường hợp tương tự trong quá khứ – đó là một cách làm hiệu quả.
