Giám sát công trường và thợ thường dễ nảy sinh mâu thuẫn
Tôi đã chứng kiến cảnh giám sát công trường và thợ cả cãi nhau tại công trường bao nhiêu lần rồi nhỉ. Giám sát công trường và thợ thường rất dễ nảy sinh mâu thuẫn với nhau ngay tại công trường.
Những người trong ngành có lẽ sẽ cho rằng đó là điều không thể tránh khỏi do vị trí công việc. Tuy nhiên, chính vì tôi đã từng trải qua cả hai vai trò là kỹ sư quản lý thi công và thợ thủ công, nên tôi mới có thể thấu hiểu ý định của cả hai bên từ những cuộc tranh luận đó. Trong bài viết này, tôi sẽ giải thích sự khác biệt trong cách suy nghĩ giữa kỹ sư quản lý thi công và thợ thủ công.
Giám sát công trường chú trọng đến “chất lượng công trình”, còn thợ thủ công chú trọng đến “tốc độ thi công”
Nói về sự khác biệt cơ bản trong cách suy nghĩ của hai bên, chắc chắn không thể bỏ qua hai quan điểm này. Tiêu chí đánh giá chính của giám sát công trường, nói cho cùng, chính là điểm đánh giá công trình. Chắc hẳn có không ít người từng bị chủ đầu tư hay cấp trên trong công ty mỉa mai vì không đạt được điểm cao trong công trình.
Do đó, khi suy nghĩ về những yếu tố cần thiết để đạt điểm cao trong công trình, điều quan trọng hàng đầu không gì khác chính là chất lượng thi công của các hạng mục chính. Quản lý chất lượng, vốn chiếm tỷ trọng lớn trong hệ thống chấm điểm công trình, là khía cạnh mà các kỹ sư quản lý thi công phải đặc biệt chú trọng nhất.
Mặt khác, từ góc độ của người thợ, tốc độ thi công có lẽ là yếu tố quan trọng nhất khi xét đến lợi nhuận. Tùy thuộc vào loại công trình, nhưng đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực thi công chuyên biệt như gia cố mái dốc – nơi công việc thường tập trung trong ngắn hạn và sau một khoảng thời gian nhất định sẽ không còn công việc nữa, dẫn đến tình trạng nhàn rỗi – thì việc hoàn thành một công trường càng sớm càng tốt để chuyển sang công trường tiếp theo trở thành yếu tố quan trọng nhất để tạo ra lợi nhuận.
Nếu nói về những vấn đề nảy sinh từ sự khác biệt trong quan điểm đó, thì khi thi công các công trình như kết cấu, giám sát công trường sẽ đưa ra những yêu cầu chi tiết về phương pháp thi công nhằm đảm bảo chất lượng. Về cơ bản, càng cố gắng nâng cao chất lượng thì quá trình thi công càng có xu hướng kéo dài.
Quá trình thi công kéo dài đồng nghĩa với việc tiến độ công việc của thợ bị chậm lại; do đó, đối với những thợ đang tìm cách hoàn thành công trình càng sớm càng tốt, sự chậm trễ trong tiến độ thi công sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận. Khi làm việc trong bầu không khí như vậy, mâu thuẫn sẽ nảy sinh một cách tự nhiên từ những bất đồng quan điểm.
Điều quan trọng là phải thấu hiểu suy nghĩ của nhau và biết nhường nhịn lẫn nhau
Tôi đã nói nhiều lần rồi, đối với thợ lành nghề, việc làm thế nào để đẩy nhanh tiến độ thi công là yếu tố quan trọng nhất để tạo ra lợi nhuận. Họ luôn sáng tạo và tìm tòi để rút ngắn thời gian thi công dù chỉ một chút, rồi đề xuất với giám sát công trường. Chẳng hạn, trong trường hợp các kết cấu bê tông đổ tại chỗ được xem xét trong thiết kế, họ có thể đưa ra các giải pháp thi công sáng tạo để có thể lắp đặt các sản phẩm chế tạo sẵn.
Từ góc độ của người thợ, nếu nghĩ đến việc phải làm ván khuôn và đổ bê tông tại công trường, thì quan điểm của họ là dù phải dọn dẹp các chướng ngại vật đi chăng nữa, việc lắp đặt các sản phẩm đúc sẵn sẽ giúp giảm bớt cả quy trình lẫn công sức. Thoạt nhìn, điều này có vẻ hợp lý. Tuy nhiên, các giám sát công trường hẳn đều hiểu rõ rằng, nếu muốn thay đổi thiết kế của UBND thành phố, thì cần phải có “cơ sở số liệu” làm căn cứ.
Ngay cả các kênh dẫn nước đúc tại công trường, thoạt nhìn có vẻ như có thể thay thế bằng sản phẩm chế tạo sẵn, nhưng các chuyên gia tư vấn đã tính toán lưu lượng và đưa ra các số liệu cụ thể, đồng thời có cơ sở rõ ràng để tuân thủ tiêu chuẩn đó. Cần phải có cơ sở đủ thuyết phục để bác bỏ điều này. Tất nhiên, chỉ khi phía chúng tôi trình bày các số liệu đã đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về tính toán lưu lượng và tiến hành thảo luận, thì việc thay đổi thiết kế mới được xem xét.
Các thợ thủ công dường như hiểu điều này nhưng thực ra lại chưa hiểu hết. Dựa trên kinh nghiệm thi công của mình, họ có xu hướng yêu cầu giám sát công trường thực hiện những thay đổi. Dù có yêu cầu giám sát công trường thay đổi bao nhiêu đi chăng nữa, nếu chủ đầu tư không đồng ý thì tất nhiên không thể thực hiện được.
Mặc dù có một số giám sát công trường sử dụng khả năng đàm phán xuất sắc để thực hiện các thay đổi, nhưng phần lớn trong số họ thường tìm cách thay đổi thiết kế bằng cách đưa ra những lý do hợp lý từ một góc độ khác. Đây là trường hợp họ đặt câu hỏi về khả năng thi công thực tế trước khi xem xét các con số trong thiết kế — chẳng hạn như trường hợp thiết kế không đáp ứng yêu cầu về mặt số liệu nhưng trên thực tế lại có chướng ngại vật khiến việc thi công không thể thực hiện được.
Điều này cũng không khác gì việc thay đổi nhờ sự sáng tạo và quá trình thử nghiệm của giám sát công trường. Nếu không hiểu được công sức đó mà chỉ vì những thay đổi không được thông qua thì lại cho rằng kỹ sư quản lý thi công có năng lực kém, liệu có phải là hơi sai lầm không?
Do những nguyên nhân như vậy, có những công trường mà giám sát công trường và thợ thi công trở nên bất hòa, thậm chí không thèm nói chuyện với nhau ngoài những buổi họp. Với tư cách là người đã trải qua cả hai vai trò, ý kiến thẳng thắn của tôi là dường như không còn cách nào khác ngoài việc thi công ở ranh giới tối đa mà cả hai bên đều phải nhượng bộ lẫn nhau.
Việc thẳng thắn bày tỏ quan điểm của nhau, trên cơ sở thấu hiểu lẫn nhau, đưa ra những điều kiện có thể nhượng bộ, rồi tiến hành thi công ở mức tối đa có thể – liệu đó có phải là điều quan trọng nhất để giải quyết vấn đề “mâu thuẫn” hay không?
