Liệu hình thức lao động không chính thức có phù hợp hơn với làm việc từ xa không?
Sự lây lan của dịch COVID-19 đang gây ra tác động lớn đến thị trường lao động. Kể từ nửa cuối năm 2020, số lượng tin tức về các doanh nghiệp kêu gọi nhân viên tự nguyện nghỉ việc đã tăng lên đáng kể, đồng thời cũng có nhiều thông tin về việc các nhân viên không chính thức bị chấm dứt hợp đồng lao động hoặc không được gia hạn hợp đồng.
Có ý kiến cho rằng con số này có thể sẽ tăng thêm trong năm nay, và dường như đã có một số doanh nghiệp bắt đầu triển khai chương trình nghỉ việc theo nguyện vọng.
Xu hướng này có lẽ cũng không phải là chuyện xa lạ gì đối với ngành xây dựng. Hiện tại vẫn còn rất nhiều công việc, và tình trạng thiếu nhân lực cũng chưa được cải thiện. Tuy nhiên, tùy thuộc vào địa điểm hay nội dung công việc, có thể cũng có những nơi đang dư thừa nhân lực.
Cá nhân tôi thì vẫn chưa nghe thấy những tin đồn như vậy, và thỉnh thoảng tôi lại nhận được tin nhắn từ một người bạn cùng lớp đang điều hành một công ty xây dựng vừa và nhỏ ở địa phương với nội dung: “Khi nào cậu mới đến công ty tớ làm việc vậy?”. Ngay cả trong thời buổi này, vẫn không thiếu những nơi đang tuyển dụng các vị trí như kỹ sư quản lý thi công công trình dân dụng, kỹ sư thiết kế hay nhân viên vận hành CAD theo hình thức phái cử. Tôi thậm chí còn không cảm thấy nền kinh tế đang suy thoái, mà ngược lại, còn có cảm giác rằng tình hình kinh tế vẫn đang tiếp tục phát triển tốt.
Gần đây, có nhiều người chuyển sang làm việc từ xa. Đặc biệt, tôi có cảm giác rằng ngày càng có nhiều công ty cho nhân viên không chính thức làm việc từ xa. Hiện tại, tôi đang làm việc với tư cách là nhân viên không chính thức tại một công ty tư vấn xây dựng nào đó; do tính chất công việc chủ yếu là làm việc văn phòng nên tần suất làm việc từ xa của tôi cũng tăng lên. Vào tháng 12 năm ngoái, nửa cuối tháng tôi hoàn toàn làm việc từ xa, đến mức thậm chí không thể gửi lời chúc mừng cuối năm được.
Ngay cả khi làm việc tại hiện trường, nếu chỉ khoảng 1 lần mỗi tuần thì có vẻ như vẫn có thể làm việc từ xa được
Tôi có một người quen là kỹ sư quản lý thi công đang làm việc theo hợp đồng tạm thời. Vì hầu như luôn có mặt tại công trường nên tần suất làm việc này có vẻ không cao, nhưng nghe nói anh ấy vẫn làm việc từ xa vài lần mỗi tháng.
Tất nhiên, anh ấy thường xuyên đến hiện trường để kiểm tra tiến độ và đảm bảo an toàn, nhưng cũng có không ít ngày phải làm việc văn phòng để soạn thảo hồ sơ. Vì công việc văn phòng có thể thực hiện từ xa và theo chính sách của công ty tiếp nhận, nên anh ấy cho biết mình làm việc từ xa khoảng một lần mỗi tuần.
Đối với việc soạn thảo tài liệu hay vẽ các bản vẽ đơn giản, dường như làm việc tại nhà lại hiệu quả hơn, và bản thân anh ấy đã chia sẻ: “Tôi rất biết ơn những ngày được làm việc từ xa. Tôi có thể tập trung vào việc soạn thảo tài liệu.”
Dù việc chuyển các công việc tại hiện trường sang hình thức làm việc từ xa quả thực có vẻ khó khăn, nhưng đối với các công việc liên quan đến hồ sơ như lập báo cáo kiểm tra hiện trường, soạn thảo kế hoạch, vẽ hoặc chỉnh sửa bản vẽ, thì hoàn toàn có thể thực hiện được thông qua hình thức làm việc từ xa.
Ngoài ra, công ty đó cũng đã triển khai công cụ trò chuyện và dường như đang tận dụng hệ thống hội nghị truyền hình; nếu có điều gì chưa rõ, họ dường như sẽ trao đổi thông qua các công cụ này.
Liệu có thể quản lý công trường thông qua làm việc từ xa hay không?
Vậy thì, liệu việc quản lý công trường thông qua làm việc từ xa có phải là điều không thể thực hiện được không?
Theo lời người quen vừa nãy, anh ấy nói: “Nếu biết cách thì có thể làm được chứ?”. Có vẻ như đây cũng là chủ đề được bàn tán trong nội bộ công ty; dù không thể chuyển toàn bộ công việc quản lý sang hình thức làm việc từ xa, nhưng mọi người cho rằng tùy vào cách thức thực hiện thì có vẻ như vẫn có thể làm được.
Có vẻ như họ đang thảo luận về việc liệu có thể lắp đặt camera tại công trường để có thể theo dõi tiến độ công việc từ nhà, hoặc gắn camera lên mũ bảo hộ của nhân viên và trưởng nhóm tại công trường hay không.
Ngoài ra, khi tiến hành kiểm tra tại công trường, có thể bố trí số lượng nhân sự tối thiểu, đồng thời kỹ sư giám sát và đại diện công trường có thể tham gia từ xa thông qua webcam. Đối với chủ đầu tư, họ cũng không cần phải đích thân đến công trường mà có thể xử lý công việc thông qua hệ thống hội nghị trực tuyến. Trên thực tế, đã có một số công trường đang áp dụng phương thức này.
Tất nhiên, điều kiện tiên quyết là phải tuân thủ các quy định bắt buộc. Nếu quy định yêu cầu kỹ sư giám sát phải có mặt trực tiếp tại công trường để chứng kiến quá trình kiểm tra, thì cần phải tuân thủ điều đó. Trên cơ sở tuân thủ các quy định, chúng ta nên tìm kiếm các phương thức làm việc mới, chẳng hạn như làm việc từ xa, trong phạm vi có thể. Bởi vì dịch COVID-19 vẫn có khả năng tiếp tục lây lan trong thời gian tới.
Hơn nữa, trong tương lai vẫn sẽ có những người chọn làm việc với tư cách là lao động không chính thức, và có thể số lượng này sẽ còn tăng lên. Không thể phủ nhận rằng ngành xây dựng cũng được hỗ trợ phần nào nhờ những người này. Chắc hẳn trong tương lai, việc tạo ra một môi trường làm việc ổn định để họ có thể cống hiến hết mình sẽ vẫn là một yêu cầu cấp thiết.
