“Giao phó” và “bỏ mặc” là hai chuyện khác nhau
Khi muốn các đồng nghiệp trẻ hay cấp dưới phát triển nhanh chóng, một phương pháp đơn giản và dễ hiểu là “giao việc cho họ”. Việc giao việc sẽ khơi dậy và thúc đẩy tinh thần chủ động cũng như ý thức trách nhiệm của họ, đồng thời giúp họ trải nghiệm trực tiếp quá trình tự suy nghĩ và ra quyết định – đây quả thực là một phương pháp hiệu quả.
Nói chung, công tác quản lý thi công là một vị trí lãnh đạo, vì vậy khả năng tự ra quyết định và tinh thần trách nhiệm là vô cùng quan trọng. Để đạt được điều đó, tôi cho rằng dù có gặp phải một số khó khăn, nhưng khi đã tích lũy được một lượng kiến thức nhất định, việc giao phó công việc sẽ mang lại nhiều điều bổ ích.
Tuy nhiên, có những người cho rằng định nghĩa của cụm từ “giao phó” là phó thác mọi việc cho đối phương và hoàn toàn không can thiệp. Tôi cảm thấy rằng hiện nay, điều này đôi khi dẫn đến tình trạng “bỏ mặc”. Như vậy thì sẽ không thể phát triển được.
“Bỏ mặc” nghĩa là sau khi đưa ra chỉ thị, không thực hiện bất kỳ sự quan tâm nào cũng như không đưa ra gợi ý nào, mà chỉ đơn thuần chờ đợi kết quả hoàn thành. Giống như việc chờ đợi trúng xổ số vậy. Nếu làm như vậy, cả cấp trên lẫn cấp dưới đều sẽ phải tiến hành công việc trong trạng thái lo lắng từ đầu đến cuối.
Trong hoàn cảnh đầy lo âu như vậy, người ta buộc phải chiến đấu chỉ dựa vào tinh thần chủ động và ý thức trách nhiệm. Khi đó, không hiếm trường hợp dẫn đến những kết luận vô lý. Người sếp vốn không hỗ trợ gì trong suốt quá trình thực hiện lại nổi giận dữ dội trước kết quả cuối cùng. Cấu trúc tình huống như vậy thường xảy ra.
Đây đơn giản chỉ là chuyện sếp muốn tìm cách dễ dàng cho mình. Chỉ cần ngồi chờ cho đến khi mọi việc kết thúc mà không làm gì cả, rồi đến phút chót mới lên tiếng bình luận này nọ, nên rất đơn giản. Không thể không nói rằng nếu để mặc như vậy thì kết quả tất nhiên sẽ ra như thế. Đây chính là cái gọi là “bóc lột động lực làm việc”.
Khi rơi vào tình huống này, bạn sẽ phải làm việc trong hoàn cảnh không biết câu trả lời cho đến phút chót, và dần dần quen với việc làm việc trong tâm trạng lo lắng, hồi hộp. Chẳng những không thể làm việc một cách tự do, mà bạn còn bắt đầu “tìm kiếm câu trả lời đúng” để tránh bị mắng, khiến cho tinh thần chủ động và ý thức trách nhiệm không bao giờ có cơ hội nảy nở.
Điều mà cấp dưới cần là tích lũy những trải nghiệm thành công nhỏ
Vậy, “giao phó” có nghĩa là gì? Trước hết, chúng ta hãy hiểu rằng công việc bao gồm ba giai đoạn: lập kế hoạch, thực hiện và kết quả. Người ta thường nói rằng “công việc thành công tám phần nhờ sự chuẩn bị”. Trong trường hợp này, “sự chuẩn bị” chính là “kế hoạch”.
Nói cách khác, thành công hay thất bại phụ thuộc vào kế hoạch, còn việc thực hiện chỉ là hoàn thành nhiệm vụ. Kết quả sẽ xuất hiện sau đó. Khi giao việc cho cấp dưới còn thiếu kinh nghiệm, về cơ bản nên giao cho họ phần “thực hiện”. Hiểu như vậy sẽ dễ nắm bắt hơn.
Nói cách khác, “giao phó” có nghĩa là phải theo dõi kỹ lưỡng trong giai đoạn lập kế hoạch – chiếm 80% – còn khi triển khai thì để nhân viên tự do thực hiện và chỉ theo dõi từ xa. Và dù kết quả ra sao cũng không sao cả. Nếu giai đoạn lập kế hoạch không có vấn đề gì, thì việc khắc phục cũng chỉ chiếm 20% thôi, phải không? Phần đó, cấp trên hãy tự lo liệu đi.
Điều mà cấp dưới cần là tích lũy những trải nghiệm thành công nhỏ. Tôi cho rằng việc bắt họ thực hiện một kế hoạch đã đi chệch hướng, trong khi biết rõ rằng chắc chắn sẽ thất bại, chẳng khác nào một cuộc hành quyết công khai. Tôi cho rằng đó là hành động chỉ khiến họ mất tự tin mà thôi.
Xét cho cùng, việc triển khai chỉ là việc ôn lại kế hoạch. Tuy nhiên, đối với những nhân viên lần đầu tiên thử sức, đó lại là một cuộc phiêu lưu lớn. Những trải nghiệm quý giá đó sẽ tích lũy dần và trở thành nguồn động lực giúp họ tự tin hơn. Chính sự tự tin đó sẽ khơi dậy những thử thách tiếp theo, khiến họ nảy sinh ý định tự mình thực hiện kế hoạch. Đó chính là tinh thần chủ động.
Kế hoạch, nói cho cùng, chính là “cách suy nghĩ”. Đó chính là quá trình tự mình tìm ra câu trả lời riêng từ vô vàn phương pháp có sẵn. Chính vì thế mà nó khó, và cũng chính vì thế mà nó có thể được áp dụng theo nhiều cách khác nhau. Tuy nhiên, nếu không thể hình dung ra kết quả, thì không thể lập kế hoạch được.
Vì vậy, trước tiên, hãy để các em tự mình trải nghiệm việc thực hiện. Điều quan trọng là phải hỗ trợ sự phát triển của các em để các em có thể lập kế hoạch dựa trên những hình dung đó.
Tuy nhiên, việc giao phó mọi việc cho người khác mà không quan tâm chính là sự bỏ mặc. Như vậy, cấp dưới sẽ không thể trưởng thành và mối quan hệ tin cậy cũng không thể được xây dựng. Để khiến họ tin rằng “Cuối cùng thì tôi sẽ chịu trách nhiệm”, việc phê duyệt kỹ lưỡng các kế hoạch và tạo cho họ sự an tâm nhất định để họ dám thử thách chính là cách đào tạo cấp dưới.
